Jonathan Slocum, Interim Director :: PCL 5.112, 1 University Station S5490 :: Austin, TX 78712 :: 512-471-4566
Rigveda, Book 6
Metrically Restored Text
Karen Thomson and Jonathan Slocum
N.B. An earlier version of this text was published in electronic form as:
RIG VEDA, A METRICALLY RESTORED TEXT, edited by Barend A. van Nooten and Gary B. Holland, Harvard Oriental Series, vol. 50.
That electronic text, itself derived from a much earlier UT Linguistics Research Center electronic text, bore the legend:
Copyright with the authors and Harvard Oriental Series. The electronic text may be used for research but not for commercial purposes.
Our use here is for research. The electronic text has been much revised (see our Introduction) and converted to Unicode/HTML in this online edition; re: the significance of color and smaller type size in particular, see the Popular Rigveda. Copyright to all revisions and HTML tagging is assigned to the University of Texas, though responsibility for content lies with the authors. This HTML edition may be used for research but not for commercial purposes.
6.001.01a tuváṃ hí agne prathamó manóta
6.001.01b asyā́ dhiyó ábhavo dasma hótā
6.001.01c tváṃ sīṃ vr̥ṣann akr̥ṇor duṣṭárītu
6.001.01d sáho víśvasmai sáhase sáhadhyai
6.001.02a ádhā hótā ní asīdo yájīyān
6.001.02b iḷás padá iṣáyann ī́ḍiyaḥ sán
6.001.02c táṃ tvā náraḥ prathamáṃ devayánto
6.001.02d mahó rāyé citáyanto ánu gman
6.001.03a vr̥téva yántam bahúbhir vasavyaìs
6.001.03b tuvé rayíṃ jāgr̥vā́ṃso ánu gman
6.001.03c rúśantam agníṃ darśatám br̥hántaṃ
6.001.03d vapā́vantaṃ viśváhā dīdivā́ṃsam
6.001.04a padáṃ devásya námasā viántaḥ
6.001.04b śravasyávaḥ śráva āpann ámr̥ktam
6.001.04c nā́māni cid dadhire yajñíyāni
6.001.04d bhadrā́yāṃ te raṇayanta sáṃdr̥ṣṭau
6.001.05a tuvā́ṃ vardhanti kṣitáyaḥ pr̥thivyā́ṃ
6.001.05b tuvā́ṃ rā́ya ubháyāso jánānām
6.001.05c tuváṃ trātā́ taraṇe cétiyo bhūḥ
6.001.05d pitā́ mātā́ sádam ín mā́nuṣāṇām
6.001.06a saparyéṇyaḥ sá priyó vikṣú agnír
6.001.06b hótā mandró ní ṣasādā yájīyān
6.001.06c táṃ tvā vayáṃ dáma ā́ dīdivā́ṃsam
6.001.06d úpa jñubā́dho námasā sadema
6.001.07a táṃ tvā vayáṃ sudhíyo návyam agne
6.001.07b sumnāyáva īmahe devayántaḥ
6.001.07c tuváṃ víśo anayo dī́diyāno
6.001.07d divó agne br̥hatā́ rocanéna
6.001.08a viśā́ṃ kavíṃ viśpátiṃ śáśvatīnāṃ
6.001.08b nitóśanaṃ vr̥ṣabháṃ carṣaṇīnā́m
6.001.08c prétīṣaṇim iṣáyantam pavākáṃ+
6.001.08d rā́jantam agníṃ yajatáṃ rayīṇā́m
6.001.09a só agna īje śaśamé ca márto
6.001.09b yás ta ā́naṭ samídhā havyádātim
6.001.09c yá ā́hutim pári védā námobhir
6.001.09d víśvét sá vāmā́ dadhate tuvótaḥ
6.001.10a asmā́ u te máhi mahé vidhema
6.001.10b námobhir agne samídhotá havyaíḥ
6.001.10c védī sūno sahaso gīrbhír ukthaír
6.001.10d ā́ te bhadrā́yāṃ sumataú yatema
6.001.11a ā́ yás tatántha ródasī ví bhāsā́
6.001.11b śrávobhiś ca śravasíyas tárutraḥ
6.001.11c br̥hádbhir vā́jai sthávirebhir asmé
6.001.11d revádbhir agne vitaráṃ ví bhāhi
6.001.12a nr̥vád vaso sádam íd dhehi asmé
6.001.12b bhū́ri tokā́ya tánayāya paśváḥ
6.001.12c pūrvī́r íṣo br̥hatī́r āréaghā
6.001.12d asmé bhadrā́ sauśravasā́ni santu
6.001.13a purū́ṇi agne purudhā́ tuvāyā́
6.001.13b vásūni rājan vasútā te aśyām
6.001.13c purū́ṇi hí tvé puruvāra sánti
6.001.13d ágne vásu vidhaté rā́jani tvé
6.002.01a tuváṃ hí kṣaítavad yáśo
6.002.01b ágne mitró ná pátyase
6.002.01c tuváṃ vicarṣaṇe śrávo
6.002.01d váso puṣṭíṃ ná puṣyasi
6.002.02a tuvā́ṃ hí ṣmā carṣaṇáyo
6.002.02b yajñébhir gīrbhír ī́ḷate
6.002.02c tvā́ṃ vājī́ yāti avr̥kó
6.002.02d rajastū́r viśvácarṣaṇiḥ
6.002.03a sajóṣas tvā divó náro
6.002.03b yajñásya ketúm indhate
6.002.03c yád dha syá mā́nuṣo jánaḥ
6.002.03d sumnāyúr juhvé adhvaré
6.002.04a ŕ̥dhad yás te sudā́nave
6.002.04b dhiyā́ mártaḥ śaśámate
6.002.04c ūtī́ ṣá br̥ható divó
6.002.04d dviṣó áṃho ná tarati
6.002.05a samídhā yás ta ā́hutiṃ
6.002.05b níśitim mártiyo náśat
6.002.05c vayā́vantaṃ sá puṣyati
6.002.05d kṣáyam agne śatā́yuṣam
6.002.06a tveṣás te dhūmá r̥ṇvati
6.002.06b diví ṣáñ chukrá ā́tataḥ
6.002.06c sū́ro ná hí dyutā́ tuváṃ
6.002.06d kr̥pā́ pavāka+ rócase
6.002.07a ádhā hí vikṣú ī́ḍiyo
6.002.07b ási priyó no átithiḥ
6.002.07c raṇváḥ purī́va jū́riyaḥ
6.002.07d sūnúr ná trayayā́yiyaḥ
6.002.08a krátvā hí dróṇe ajyáse
6.002.08b ágne vājī́ ná kŕ̥tviyaḥ
6.002.08c párijmeva svadhā́ gáyo
6.002.08d átyo ná hvāriyáḥ śíśuḥ
6.002.09a tuváṃ tiyā́ cid ácyutā
6.002.09b ágne paśúr ná yávase
6.002.09c dhā́mā ha yát te ajara
6.002.09d vánā vr̥ścánti śíkvasaḥ
6.002.10a véṣi hí adhvarīyatā́m
6.002.10b ágne hótā dáme viśā́m
6.002.10c samŕ̥dho viśpate kr̥ṇu
6.002.10d juṣásva havyám aṅgiraḥ
6.002.11a áchā no mitramaho deva devā́n
6.002.11b ágne vócaḥ sumatíṃ ródasīyoḥ
6.002.11c vīhí suastíṃ sukṣitíṃ divó nr̥̄́n
6.002.11d dviṣó áṃhāṃsi duritā́ tarema
6.002.11e tā́ tarema távā́vasā tarema
6.003.01a ágne sá kṣeṣad r̥tapā́ r̥tejā́
6.003.01b urú jyótir naśate devayúṣ ṭe
6.003.01c yáṃ tvám mitréṇa váruṇaḥ sajóṣā
6.003.01d déva pā́si tyájasā mártam áṃhaḥ
6.003.02a ījé yajñébhiḥ śaśamé śámībhir
6.003.02b r̥dhádvārāya agnáye dadāśa
6.003.02c evā́ caná táṃ yaśásām ájuṣṭir
6.003.02d nā́ṃho mártaṃ naśate ná prádr̥ptiḥ
6.003.03a sū́ro ná yásya dr̥śatír arepā́
6.003.03b bhīmā́ yád éti śucatás ta ā́ dhī́ḥ
6.003.03c héṣasvataḥ śurúdho nā́yám aktóḥ
6.003.03d kútrā cid raṇvó vasatír vanejā́ḥ
6.003.04a tigmáṃ cid éma máhi várpo asya
6.003.04b bhásad áśvo ná yamasāná āsā́
6.003.04c vijéhamānaḥ paraśúr ná jihvā́ṃ
6.003.04d dravír ná drāvayati dā́ru dhákṣat
6.003.05a sá íd ásteva práti dhād asiṣyáñ
6.003.05b chíśīta téjo áyaso ná dhā́rām
6.003.05c citrádhrajatir aratír yó aktór
6.003.05d vér ná druṣádvā raghupátmajaṃhāḥ
6.003.06a sá īṃ rebhó ná práti vasta usrā́ḥ
6.003.06b śocíṣā rārapīti mitrámahāḥ
6.003.06c náktaṃ yá īm aruṣó yó dívā nr̥̄́n
6.003.06d ámartiyo aruṣó yó dívā nr̥̄́n
6.003.07a divó ná yásya vidható návīnod
6.003.07b vŕ̥ṣā rukṣá · óṣadhīṣu nūnot
6.003.07c ghŕ̥ṇā ná yó dhrájasā pátmanā yánn
6.003.07d ā́ ródasī vásunādáṃ supátnī
6.003.08a dhā́yobhir vā yó yújiyebhir arkaír
6.003.08b vidyún ná davidyot suvébhiḥ śúṣmaiḥ
6.003.08c śárdho vā yó marútãṃ tatákṣa
6.003.08d r̥bhúr ná tveṣó rabhasānó adyaut
6.004.01a yáthā hotar mánuṣo devátātā
6.004.01b yajñébhiḥ sūno sahaso yájāsi
6.004.01c evā́ no adyá samanā́ samānā́n
6.004.01d uśánn agna uśató yakṣi devā́n
6.004.02a sá no vibhā́vā cakṣáṇir ná vástor
6.004.02b agnír vandā́ru védiyaś cáno dhāt
6.004.02c viśvā́yur yó amŕ̥to mártiyeṣu
6.004.02d uṣarbhúd bhū́d átithir jātávedāḥ
6.004.03a dyā́vo ná yásya panáyanti ábhvam
6.004.03b bhā́sāṃsi vaste sū́riyo ná śukráḥ
6.004.03c ví yá inóti ajáraḥ pavākó+
6.004.03d áśnasya cic chiśnathat pūrviyā́ṇi
6.004.04a vadmā́ hí sūno ási admasádvā
6.004.04b cakré agnír janúṣā ájma ánnam
6.004.04c sá tuváṃ na ūrjasana ū́rjaṃ dhā
6.004.04d rā́jeva jer avr̥ké kṣeṣi antáḥ
6.004.05a nítikti yó vāraṇám ánnam átti
6.004.05b vāyúr ná rā́ṣṭrī áti eti aktū́n
6.004.05c turyā́ma yás ta ādíśām árātīr
6.004.05d átyo ná hrútaḥ pátataḥ parihrút
6.004.06a ā́ sū́riyo ná bhānumádbhir arkaír
6.004.06b ágne tatántha ródasī ví bhāsā́
6.004.06c citró nayat pári támāṃsi aktáḥ
6.004.06d śocíṣā pátmann auśijó ná dī́yan
6.004.07a tuvā́ṃ hí mandrátamam arkaśokaír
6.004.07b vavr̥máhe máhi naḥ śróṣi agne
6.004.07c índraṃ ná tvā · śávasā devátā
6.004.07d vāyúm pr̥ṇanti rā́dhasā nŕ̥tamāḥ
6.004.08a nū́ no agne avr̥kébhiḥ suastí
6.004.08b véṣi rāyáḥ pathíbhiḥ párṣi áṃhaḥ
6.004.08c tā́ sūríbhyo gr̥ṇaté rāsi sumnám
6.004.08d mádema · śatáhimāḥ suvī́rāḥ
6.005.01a huvé vaḥ sūnúṃ sáhaso yúvānam
6.005.01b ádroghavācam matíbhir yáviṣṭham
6.005.01c yá ínvati dráviṇāni prácetā
6.005.01d viśvávārāṇi puruvā́ro adhrúk
6.005.02a tuvé vásūni purvaṇīka hotar
6.005.02b doṣā́ vástor érire yajñíyāsaḥ
6.005.02c kṣā́meva víśvā bhúvanāni yásmin
6.005.02d sáṃ saúbhagāni dadhiré pavāké+
6.005.03a tuváṃ vikṣú pradívaḥ sīda āsú
6.005.03b krátvā rathī́r abhavo vā́riyāṇām
6.005.03c áta inoṣi vidhaté cikitvo
6.005.03d ví ānuṣág jātavedo vásūni
6.005.04a yó naḥ sánutyo abhidā́sad agne
6.005.04b yó ántaro mitramaho vanuṣyā́t
6.005.04c tám ajárebhir vŕ̥ṣabhis táva svaís
6.005.04d tápā tapiṣṭha tápasā tápasvān
6.005.05a yás te yajñéna samídhā yá ukthaír
6.005.05b arkébhiḥ sūno sahaso dádāśat
6.005.05c sá mártiyeṣu amr̥ta prácetā
6.005.05d rāyā́ dyumnéna śrávasā ví bhāti
6.005.06a sá tát kr̥dhi iṣitás tū́yam agne
6.005.06b spŕ̥dho bādhasva sáhasā sáhasvān
6.005.06c yác chasyáse dyúbhir aktó vácobhis
6.005.06d táj juṣasva jaritúr ghóṣi mánma
6.005.07a aśyā́ma táṃ kā́mam agne távotī́
6.005.07b aśyā́ma rayíṃ rayivaḥ suvī́ram
6.005.07c aśyā́ma vā́jam abhí vājáyanto
6.005.07d aśyā́ma dyumnám ajarājáraṃ te
6.006.01a prá návyasā sáhasaḥ sūnúm áchā
6.006.01b yajñéna gātúm áva ichámānaḥ
6.006.01c vr̥ścádvanaṃ kr̥ṣṇáyāmaṃ rúśantaṃ
6.006.01d vītī́ hótāraṃ diviyáṃ jigāti
6.006.02a sá śvitānás tanyatū́ rocanasthā́
6.006.02b ajárebhir nā́nadadbhir yáviṣṭhaḥ
6.006.02c yáḥ pavākáḥ+ purutámaḥ purū́ṇi
6.006.02d pr̥thū́ni agnír anuyā́ti bhárvan
6.006.03a ví te víṣvag vā́tajūtāso agne
6.006.03b bhā́māsaḥ śuce śúcayaś caranti
6.006.03c tuvimrakṣā́so diviyā́ návagvā
6.006.03d vánā vananti dhr̥ṣatā́ rujántaḥ
6.006.04a yé te śukrā́saḥ śúcayaḥ śuciṣmaḥ
6.006.04b kṣã́ṃ vápanti víṣitāso áśvāḥ
6.006.04c ádha bhramás ta urviyā́ ví bhāti
6.006.04d yātáyamāno ádhi sā́nu pŕ̥śneḥ
6.006.05a ádha jihvā́ pāpatīti prá vŕ̥ṣṇo
6.006.05b goṣuyúdho ná aśániḥ sr̥jānā́
6.006.05c śū́rasyeva prásitiḥ kṣātír agnér
6.006.05d durvártur bhīmó dayate vánāni
6.006.06a ā́ bhānúnā pā́rthivāni jráyāṃsi
6.006.06b mahás todásya dhr̥ṣatā́ tatantha
6.006.06c sá bādhasva ápa bhayā́ sáhobhi
6.006.06d spŕ̥dho vanuṣyán vanúṣo ní jūrva
6.006.07a sá citra citráṃ citáyantam asmé
6.006.07b cítrakṣatra citrátamaṃ vayodhā́m
6.006.07c candráṃ rayím puruvī́ram br̥hántaṃ
6.006.07d cándra candrā́bhir gr̥ṇaté yuvasva
6.007.01a mūrdhā́naṃ divó aratím pr̥thivyā́
6.007.01b vaiśvānarám r̥tá ā́ jātám agním
6.007.01c kavíṃ samrā́jam átithiṃ jánānām
6.007.01d āsánn ā́ pā́traṃ janayanta devā́ḥ
6.007.02a nā́bhiṃ yajñā́nāṃ sádanaṃ rayīṇā́m
6.007.02b mahā́m āhāvám abhí sáṃ navanta
6.007.02c vaiśvānaráṃ rathíyam adhvarā́ṇāṃ
6.007.02d yajñásya ketúṃ janayanta devā́ḥ
6.007.03a tuvád vípro jāyate vājī́ agne
6.007.03b tuvád vīrā́so abhimātiṣā́haḥ
6.007.03c vaíśvānara tuvám asmā́su dhehi
6.007.03d vásūni rājan spr̥hayā́yiyāṇi
6.007.04a tuvā́ṃ víśve amr̥ta jā́yamānaṃ
6.007.04b śíśuṃ ná devā́ abhí sáṃ navante
6.007.04c táva krátubhir amr̥tatvám āyan
6.007.04d vaíśvānara yát pitarór+ ádīdeḥ
6.007.05a vaíśvānara táva tā́ni vratā́ni
6.007.05b mahā́ni agne nákir ā́ dadharṣa
6.007.05c yáj jā́yamānaḥ pitarór+ upásthe
6.007.05d ávindaḥ ketúṃ vayúneṣu áhnām
6.007.06a vaiśvānarásya vímitāni cákṣasā
6.007.06b sā́nūni divó amŕ̥tasya ketúnā
6.007.06c tásyéd u víśvā bhúvanā́dhi mūrdháni
6.007.06d vayā́ iva ruruhuḥ saptá visrúhaḥ
6.007.07a ví yó rájāṃsi ámimīta sukrátur
6.007.07b vaiśvānaró ví divó rocanā́ kavíḥ
6.007.07c pári yó víśvā bhúvanāni paprathé
6.007.07d ádabdho gopā́ amŕ̥tasya rakṣitā́
6.008.01a pr̥kṣásya vŕ̥ṣṇo aruṣásya nū́ sáhaḥ
6.008.01b prá nú vocaṃ vidáthā jātávedasaḥ
6.008.01c vaiśvānarā́ya matír návyasī śúciḥ
6.008.01d sóma iva pavate cā́rur agnáye
6.008.02a sá jā́yamānaḥ paramé víomani
6.008.02b vratā́ni agnír vratapā́ arakṣata
6.008.02c ví antárikṣam amimīta sukrátur
6.008.02d vaiśvānaró mahinā́ nā́kam aspr̥śat
6.008.03a ví astabhnād ródasī mitró ádbhuto
6.008.03b antarvā́vad akr̥ṇoj jyótiṣā támaḥ
6.008.03c ví cármaṇīva dhiṣáṇe avartayad
6.008.03d vaiśvānaró víśvam adhatta vŕ̥ṣṇiyam
6.008.04a apā́m upásthe mahiṣā́ agr̥bhṇata
6.008.04b víśo rā́jānam úpa tasthur r̥gmíyam
6.008.04c ā́ dūtó agním abharad vivásvato
6.008.04d vaiśvānarám mātaríśvā parāvátaḥ
6.008.05a yugé-yuge vidathíyaṃ gr̥ṇádbhiyo
6.008.05b ágne rayíṃ yaśásaṃ dhehi návyasīm
6.008.05c pavyéva rājann agháśaṃsam ajara
6.008.05d nīcā́ ní vr̥śca vanínaṃ ná téjasā
6.008.06a asmā́kam agne maghávatsu dhāraya
6.008.06b ánāmi kṣatrám ajáraṃ suvī́riyam
6.008.06c vayáṃ jayema śatínaṃ sahasríṇaṃ
6.008.06d vaíśvānara vā́jam agne távotíbhiḥ
6.008.07a ádabdhebhis táva gopā́bhir iṣṭe
6.008.07b asmā́kam pāhi triṣadhastha sūrī́n
6.008.07c rákṣā ca no dadúṣāṃ śárdho agne
6.008.07d vaíśvānara prá ca tārī stávānaḥ
6.009.01a áhaś ca kr̥ṣṇám áhar árjunaṃ ca
6.009.01b ví vartete rájasī vediyā́bhiḥ
6.009.01c vaiśvānaró jā́yamāno ná rā́jā
6.009.01d ávātiraj jyótiṣāgnís támāṃsi
6.009.02a nā́háṃ tántuṃ ná ví jānāmi ótuṃ
6.009.02b ná yáṃ váyanti samaré 'tamānāḥ
6.009.02c kásya svit putrá ihá váktuvāni
6.009.02d paró vadāti ávareṇa pitrā́
6.009.03a sá ít tántuṃ sá ví jānāti ótuṃ
6.009.03b sá váktuvāni r̥tuthā́ vadāti
6.009.03c yá īṃ cíketad amŕ̥tasya gopā́
6.009.03d aváś cáran paró anyéna páśyan
6.009.04a ayáṃ hótā prathamáḥ páśyatemám
6.009.04b idáṃ jyótir amŕ̥tam mártiyeṣu
6.009.04c ayáṃ sá jajñe dhruvá ā́ níṣatto
6.009.04d ámartiyas tanúvā várdhamānaḥ
6.009.05a dhruváṃ jyótir níhitaṃ dr̥śáye kám
6.009.05b máno jáviṣṭham patáyatsu antáḥ
6.009.05c víśve devā́ḥ sámanasaḥ sáketā
6.009.05d ékaṃ krátum abhí ví yanti sādhú
6.009.06a ví me kárṇā patayato ví cákṣur
6.009.06b vī́dáṃ jyótir hŕ̥daya ā́hitaṃ yát
6.009.06c ví me mánaś carati dūráādhīḥ
6.009.06d kíṃ svid vakṣyā́mi kím u nū́ maniṣye
6.009.07a víśve devā́ anamasyan bhiyānā́s
6.009.07b tuvā́m agne támasi tasthivā́ṃsam
6.009.07c vaiśvānaré avatu ūtáye no
6.009.07d ámartiyo avatu ūtáye naḥ
6.010.01a puró vo mandráṃ diviyáṃ suvr̥ktím
6.010.01b prayatí yajñé agním adhvaré dadhidhvam
6.010.01c purá ukthébhiḥ sá hí no vibhā́vā
6.010.01d suadhvarā́ karati jātávedāḥ
6.010.02a tám u dyumaḥ puruaṇīka hotar
6.010.02b ágne agníbhir mánuṣa idhānáḥ
6.010.02c stómaṃ yám asmai mamáteva śūṣáṃ
6.010.02d ghr̥táṃ ná śúci matáyaḥ pavante
6.010.03a pīpā́ya sá śrávasā mártiyeṣu
6.010.03b yó agnáye dadā́śa vípra ukthaíḥ
6.010.03c citrā́bhis tám ūtíbhiś citráśocir
6.010.03d vrajásya sātā́ gómato dadhāti
6.010.04a ā́ yáḥ papraú · jā́yamāna urvī́
6.010.04b dūredŕ̥śā bhãsā́ kr̥ṣṇáadhvā
6.010.04c ádha bahú cit táma ū́rmiyāyās
6.010.04d tiráḥ śocíṣā dadr̥śe pavākáḥ+
6.010.05a nū́ naś citrám puruvā́jābhir ūtī́
6.010.05b ágne rayím maghávadbhyaś ca dhehi
6.010.05c yé rā́dhasā śrávasā cā́ti anyā́n
6.010.05d suvī́ryebhiś ca abhí sánti jánān
6.010.06a imáṃ yajñáṃ cáno dhā agna uśán
6.010.06b yáṃ ta āsānó juhuté havíṣmān
6.010.06c bharádvājeṣu dadhiṣe suvr̥ktím
6.010.06d ávīr vā́jasya gádhiyasya sātaú
6.010.07a ví dvéṣāṃsi inuhí vardháyéḷām
6.010.07b mádema · śatáhimāḥ suvī́rāḥ
6.011.01a yájasva hotar iṣitó yájīyān
6.011.01b ágne bā́dho marútāṃ ná práyukti
6.011.01c ā́ no mitrā́váruṇā nā́satiyā
6.011.01d dyā́vā hotrā́ya pr̥thivī́ vavr̥tyāḥ
6.011.02a tuváṃ hótā mandrátamo no adhrúg
6.011.02b antár devó vidáthā mártiyeṣu
6.011.02c pavākáyā+ juhúvā váhnir āsā́
6.011.02d ágne yájasva tanúvaṃ táva svā́m
6.011.03a dhániyā cid dhí tvé dhiṣáṇā váṣṭi
6.011.03b prá devā́ñ jánma gr̥ṇaté yájadhyai
6.011.03c vépiṣṭho áṅgirasāṃ yád dha vípro
6.011.03d mádhu chandó bhánati rebhá iṣṭaú
6.011.04a ádidyutat sú ápāko vibhā́vā
6.011.04b ágne yájasva ródasī urūcī́
6.011.04c āyúṃ ná yáṃ námasā rātáhavyā
6.011.04d añjánti suprayásam páñca jánāḥ
6.011.05a vr̥ñjé ha yán námasā barhír agnā́v
6.011.05b áyāmi srúg ghr̥távatī suvr̥ktíḥ
6.011.05c ámyakṣi sádma sádane pr̥thivyā́
6.011.05d áśrāyi yajñáḥ sū́riye ná cákṣuḥ
6.011.06a daśasyā́ naḥ puruaṇīka hotar
6.011.06b devébhir agne agníbhir idhānáḥ
6.011.06c rāyáḥ sūno sahaso vāvasānā́
6.011.06d áti srasema vr̥jánaṃ ná áṃhaḥ
6.012.01a mádhye hótā duroṇé barhíṣo rā́ḷ
6.012.01b agnís todásya ródasī yájadhyai
6.012.01c ayáṃ sá sūnúḥ sáhasa r̥tā́vā
6.012.01d dūrā́t sū́ryo ná śocíṣā tatāna
6.012.02a ā́ yásmin tvé sú ápāke yajatra
6.012.02b yákṣad rājan sarvátāteva nú dyaúḥ
6.012.02c triṣadhásthas tatarúṣo ná jáṃho
6.012.02d havyā́ maghā́ni mā́nuṣā yájadhyai
6.012.03a téjiṣṭhā yásya aratír vanerā́ṭ
6.012.03b todó ádhvan ná vr̥dhasānó adyaut
6.012.03c adroghó ná dravitā́ cetati tmánn
6.012.03d ámartiyo avartrá óṣadhīṣu
6.012.04a sá asmā́kebhir etárī ná śūṣaír
6.012.04b agní ṣṭave dáma ā́ jātávedāḥ
6.012.04c drúanno vanván krátuvā ná árvā
6.012.04d usráḥ pitéva jārayā́yi yajñaíḥ
6.012.05a ádha sma asya panayanti bhā́so
6.012.05b vŕ̥thā yát tákṣad anuyā́ti pr̥thvī́m
6.012.05c sadyó yáḥ syandró víṣito dhávīyān
6.012.05d r̥ṇó ná tāyúr áti dhánuvā rāṭ
6.012.06a sá tváṃ no arvan nídāyā
6.012.06b víśvebhir agne agníbhir idhānáḥ
6.012.06c véṣi rāyó · ví yāsi duchúnā
6.012.06d mádema · śatáhimāḥ suvī́rāḥ
6.013.01a tuvád víśvā subhaga saúbhagāni
6.013.01b ágne ví yanti vaníno ná vayā́ḥ
6.013.01c śruṣṭī́ rayír · vā́jo vr̥tratū́rye
6.013.01d divó vr̥ṣṭír ī́ḍiyo rītír apā́m
6.013.02a tuvám bhágo na ā́ hí rátnam iṣé
6.013.02b párijmeva kṣayasi dasmávarcāḥ
6.013.02c ágne mitró ná br̥hatá r̥tásya
6.013.02d ási kṣattā́ vāmásya deva bhū́reḥ
6.013.03a sá sátpatiḥ śávasā hanti vr̥trám
6.013.03b ágne vípro ví paṇér bharti vā́jam
6.013.03c yáṃ tvám praceta r̥tajāta rāyā́
6.013.03d sajóṣā náptrā apã́ṃ hinóṣi
6.013.04a yás te sūno sahaso gīrbhír ukthaír
6.013.04b yajñaír márto níśitiṃ vediyā́naṭ
6.013.04c víśvaṃ sá deva práti vā́ram agne
6.013.04d dhatté dhāníyam pátyate vasavyaìḥ
6.013.05a tā́ nŕ̥bhya ā́ sauśravasā́ suvī́rā
6.013.05b ágne sūno sahasaḥ puṣyáse dhāḥ
6.013.05c kr̥ṇóṣi yác chávasā bhū́ri paśvó
6.013.05d váyo vŕ̥kāya aráye jásuraye
6.013.06a vadmā́ sūno sahaso no víhāyā
6.013.06b ágne tokáṃ tánayaṃ vājí no dāḥ
6.013.06c víśvābhir gīrbhír abhí pūrtím aśyām
6.013.06d mádema · śatáhimāḥ suvī́rāḥ
6.014.01a agnā́ yó mártiyo dúvo
6.014.01b dhíyaṃ jujóṣa dhītíbhiḥ
6.014.01c bhásan nú ṣá prá pūrviyá
6.014.01d íṣaṃ vurīta ávase
6.014.02a agnír íd dhí prácetā
6.014.02b agnír vedhástama ŕ̥ṣiḥ
6.014.02c agníṃ hótāram īḷate
6.014.02d yajñéṣu mánuṣo víśaḥ
6.014.03a nā́nā hí agne ávase
6.014.03b spárdhante rā́yo ariyáḥ
6.014.03c tū́rvanto dásyum āyávo
6.014.03d vrataíḥ sī́kṣanto avratám
6.014.04a agnír apsā́m r̥tīṣáhaṃ
6.014.04b vīráṃ dadāti sátpatim
6.014.04c yásya trásanti śávasaḥ
6.014.04d saṃcákṣi śátravo bhiyā́
6.014.05a agnír hí vidmánā nidó
6.014.05b devó mártam uruṣyáti
6.014.05c sahā́vā yásya ávr̥to
6.014.05d rayír vā́jeṣu ávr̥taḥ
6.014.06a áchā no mitramaho deva devā́n
6.014.06b ágne vócaḥ sumatíṃ ródasīyoḥ
6.014.06c vīhí suastíṃ sukṣitíṃ divó nr̥̄́n
6.014.06d dviṣó áṃhāṃsi duritā́ tarema
6.014.06e tā́ tarema távā́vasā tarema
6.015.01a imám ū ṣú vo átithim uṣarbúdhaṃ
6.015.01b víśvāsāṃ viśā́m pátim r̥ñjase girā́
6.015.01c vétī́d divó janúṣā kác cid ā́ śúcir
6.015.01d jiyók cid atti gárbho yád ácyutam
6.015.02a mitráṃ ná yáṃ súdhitam bhŕ̥gavo dadhúr
6.015.02b vánaspátāv ī́ḍiyam ūrdhváśociṣam
6.015.02c sá tváṃ súprīto vītáhavye adbhuta
6.015.02d práśastibhir mahayase divé-dive
6.015.03a sá tváṃ dákṣasya avr̥kó vr̥dhó bhũr
6.015.03b aryáḥ párasya ántarasya táruṣaḥ
6.015.03c rāyáḥ sūno sahaso mártiyeṣu ā́
6.015.03d chardír yacha vītáhavyāya saprátho
6.015.03e bharádvājāya sapráthaḥ
6.015.04a diyutānáṃ vo átithiṃ súvarṇaram
6.015.04b agníṃ hótāram mánuṣaḥ suadhvarám
6.015.04c vípraṃ ná dyukṣávacasaṃ suvr̥ktíbhir
6.015.04d havyavā́ham aratíṃ devám r̥ñjase
6.015.05a pavākáyā+ yáś citáyantiyā kr̥pā́
6.015.05b kṣā́man rurucá uṣáso ná bhānúnā
6.015.05c tū́rvan ná yā́mann étaśasya nū́ ráṇa
6.015.05d ā́ yó ghr̥ṇé ná tatr̥ṣāṇó ajáraḥ
6.015.06a agním-agniṃ vaḥ samídhā duvasyata
6.015.06b priyám-priyaṃ vo átithiṃ gr̥ṇīṣáṇi
6.015.06c úpa vo gīrbhír amŕ̥taṃ vivāsata
6.015.06d devó devéṣu vánate hí vā́riyaṃ
6.015.06e devó devéṣu vánate hí no dúvaḥ
6.015.07a sámiddham agníṃ samídhā girā́ gr̥ṇe
6.015.07b śúcim pavākám+ puró adhvaré dhruvám
6.015.07c vípraṃ hótāram puruvā́ram adrúhaṃ
6.015.07d kavíṃ sumnaír īmahe jātávedasam
6.015.08a tvā́ṃ dūtám agne amŕ̥taṃ yugé-yuge
6.015.08b havyavā́haṃ dadhire pāyúm ī́ḍiyam
6.015.08c devā́saś ca mártiāsaś° ca jā́gr̥viṃ
6.015.08d vibhúṃ viśpátiṃ námasā ní ṣedire
6.015.09a vibhū́ṣann agna ubháyām̐ ánu vratā́
6.015.09b dūtó devā́nāṃ rájasī sám īyase
6.015.09c yát te dhītíṃ sumatím āvr̥ṇīmáhe
6.015.09d ádha smā nas trivárūthaḥ śivó bhava
6.015.10a táṃ suprátīkaṃ sudŕ̥śaṃ suáñcam
6.015.10b ávidvāṃso vidúṣṭaraṃ sapema
6.015.10c sá yakṣad víśvā vayúnāni vidvā́n
6.015.10d prá havyám agnír amŕ̥teṣu vocat
6.015.11a tám agne pāsi utá tám piparṣi
6.015.11b yás ta ā́naṭ kaváye śūra dhītím
6.015.11c yajñásya vā níśitiṃ vóditiṃ vā
6.015.11d tám ít pr̥ṇakṣi śávasotá rāyā́
6.015.12a tuvám agne vanuṣyató ní pāhi
6.015.12b tuvám u naḥ sahasāvann avadyā́t
6.015.12c sáṃ tvā dhvasmanvád abhí etu pā́thaḥ
6.015.12d sáṃ rayí spr̥hayā́yiyaḥ sahasrī́
6.015.13a agnír hótā gr̥hápatiḥ sá rā́jā
6.015.13b víśvā veda jánimā jātávedāḥ
6.015.13c devā́nãm utá yó mártiyānāṃ
6.015.13d yájiṣṭhaḥ sá prá yajatām r̥tā́vā
6.015.14a ágne yád adyá viśó adhvarasya hotaḥ
6.015.14b pávākaśoce véṣ ṭuváṃ hí yájvā
6.015.14c r̥tā́ yajāsi mahinā́ ví yád bhū́r
6.015.14d havyā́ vaha yaviṣṭha yā́ te adyá
6.015.15a abhí práyāṃsi súdhitāni hí khyó
6.015.15b ní tvā dadhīta ródasī yájadhyai
6.015.15c ávā no · maghavan vā́jasātāv
6.015.15d ágne víśvāni duritā́ tarema
6.015.15e tā́ tarema távā́vasā tarema
6.015.16a ágne víśvebhiḥ suanīka devaír
6.015.16b ū́rṇāvantam prathamáḥ sīda yónim
6.015.16c kulāyínaṃ ghr̥távantaṃ savitré
6.015.16d yajñáṃ naya yájamānāya sādhú
6.015.17a imám u tyám atharvavád
6.015.17b agním manthanti vedhásaḥ
6.015.17c yám aṅkūyántam ā́nayann
6.015.17d ámūraṃ śyāvíyābhiyaḥ
6.015.18a jániṣvā devávītaye
6.015.18b sarvátātā suastáye
6.015.18c ā́ devā́n vakṣi amŕ̥tām̐ r̥tāvŕ̥dho
6.015.18d yajñáṃ devéṣu pispr̥śaḥ
6.015.19a vayám u tvā gr̥hapate janānām
6.015.19b ágne ákarma samídhā br̥hántam
6.015.19c asthūrí no gā́rhapatyāni santu
6.015.19d tigména nas téjasā sáṃ śiśādhi
6.016.01a tuvám agne yajñā́nãṃ
6.016.01b hótā víśveṣãṃ hitáḥ
6.016.01c devébhir mā́nuṣe jáne
6.016.02a sá no mandrā́bhir adhvaré
6.016.02b jihuvā́bhir yajā maháḥ
6.016.02c ā́ devā́n vakṣi yákṣi ca
6.016.03a vétthā hí vedho ádhvanaḥ
6.016.03b patháś ca deva áñjasā
6.016.03c ágne yajñéṣu sukrato
6.016.04a tuvā́m īḷe ádha dvitā́
6.016.04b bharató vājíbhiḥ śunám
6.016.04c ījé yajñéṣu yajñíyam
6.016.05a tvám imā́ vā́riyā purú
6.016.05b dívodāsāya sunvaté
6.016.05c bharádvājāya dāśúṣe
6.016.06a tuváṃ dūtó ámartiya
6.016.06b ā́ vahā daíviyaṃ jánam
6.016.06c śr̥ṇván víprasya suṣṭutím
6.016.07a tuvā́m agne suādhíyo
6.016.07b mártāso devávītaye
6.016.07c yajñéṣu devám īḷate
6.016.08a táva prá yakṣi saṃdŕ̥śam
6.016.08b utá krátuṃ sudā́navaḥ
6.016.08c víśve juṣanta kāmínaḥ
6.016.09a tuváṃ hótā mánurhito
6.016.09b váhnir āsā́ vidúṣṭaraḥ
6.016.09c ágne yákṣi divó víśaḥ
6.016.10a ágna ā́ yāhi vītáye
6.016.10b gr̥ṇānó havyádātaye
6.016.10c ní hótā satsi barhíṣi
6.016.11a táṃ tvā samídbhir aṅgiro
6.016.11b ghr̥téna vardhayāmasi
6.016.11c br̥hác chocā yaviṣṭhiya
6.016.12a sá naḥ pr̥thú śravā́yiyam
6.016.12b áchā deva vivāsasi
6.016.12c br̥hád agne suvī́riyam
6.016.13a tvā́m agne púṣkarād ádhi
6.016.13b átharvā nír amanthata
6.016.13c mūrdhnó víśvasya vāghátaḥ
6.016.14a tám u tvā dadhiáṅṅ ŕ̥ṣiḥ
6.016.14b putrá īdhe átharvaṇaḥ
6.016.14c vr̥traháṇam puraṃdarám
6.016.15a tám u tvā pāthiyó vŕ̥ṣā
6.016.15b sám īdhe dasyuhántamam
6.016.15c dhanaṃjayáṃ ráṇe-raṇe
6.016.16a éhi ū ṣú brávāṇi te
6.016.16b ágna itthétarā gíraḥ
6.016.16c ebhír vardhāsa índubhiḥ
6.016.17a yátra kúva ca te máno
6.016.17b dákṣaṃ dadhasa úttaram
6.016.17c tátrā sádaḥ kr̥ṇavase
6.016.18a nahí te pūrtám akṣipád
6.016.18b bhúvan nemānãṃ vaso
6.016.18c áthā dúvo vanavase
6.016.19a ā́gnír agāmi bhā́rato
6.016.19b vr̥trahā́ purucétanaḥ
6.016.19c dívodāsasya sátpatiḥ
6.016.20a sá hí víśvā́ti pā́rthivā
6.016.20b rayíṃ dā́śan mahitvanā́
6.016.20c vanvánn ávāto ástr̥taḥ
6.016.21a sá pratnaván návīyasā
6.016.21b ágne dyumnéna saṃyátā
6.016.21c br̥hát tatantha bhānúnā
6.016.22a prá vaḥ sakhāyo agnáye
6.016.22b stómaṃ yajñáṃ ca dhr̥ṣṇuyā́
6.016.22c árca gā́ya ca vedháse
6.016.23a sá hí yó mā́nuṣā yugā́
6.016.23b sī́dad dhótā kavíkratuḥ
6.016.23c dūtáś ca havyavā́hanaḥ
6.016.24a tā́ rā́jānā śúcivratā
6.016.24b ādityā́n mā́rutaṃ gaṇám
6.016.24c váso yákṣīhá ródasī
6.016.25a vásvī te agne sáṃdr̥ṣṭir
6.016.25b iṣayaté mártiyāya
6.016.25c ū́rjo napād amŕ̥tasya
6.016.26a krátvā dā́ astu śráyiṣṭho+
6.016.26b adyá tvā vanván surékṇāḥ
6.016.26c márta ānāśa suvr̥ktím
6.016.27a té te agne tuvā́ūtā
6.016.27b iṣáyanto víśvam ā́yuḥ
6.016.27c táranto aryó árātīr
6.016.27d vanvánto aryó árātīḥ
6.016.28a agnís tigména śocíṣā
6.016.28b yā́sad víśvaṃ ní atríṇam
6.016.28c agnír no vanate rayím
6.016.29a suvī́raṃ rayím ā́ bhara
6.016.29b jā́tavedo vícarṣaṇe
6.016.29c jahí rákṣāṃsi sukrato
6.016.30a tuváṃ naḥ pāhi áṃhaso
6.016.30b jā́tavedo aghāyatáḥ
6.016.30c rákṣā ṇo brahmaṇas kave
6.016.31a yó no agne duréva ā́
6.016.31b márto vadhā́ya dā́śati
6.016.31c tásmān naḥ pāhi áṃhasaḥ
6.016.32a tuváṃ táṃ deva jihváyā
6.016.32b pári bādhasva duṣkŕ̥tam
6.016.32c márto yó no jíghāṃsati
6.016.33a bharádvājāya sapráthaḥ
6.016.33b śárma yacha sahantiya
6.016.33c ágne váreṇiyaṃ vásu
6.016.34a agnír vr̥trā́ṇi jaṅghanad
6.016.34b draviṇasyúr vipanyáyā
6.016.34c sámiddhaḥ śukrá ā́hutaḥ
6.016.35a gárbhe mātúḥ pitúṣ pitā́
6.016.35b vididyutānó akṣáre
6.016.35c sī́dann r̥tásya yónim ā́
6.016.36a bráhma prajā́vad ā́ bhara
6.016.36b jā́tavedo vícarṣaṇe
6.016.36c ágne yád dīdáyad diví
6.016.37a úpa tvā raṇvásaṃdr̥śam
6.016.37b práyasvantaḥ sahaskr̥ta
6.016.37c ágne sasr̥jmáhe gíraḥ
6.016.38a úpa chāyā́m iva ghŕ̥ṇer
6.016.38b áganma śárma te vayám
6.016.38c ágne híraṇyasaṃdr̥śaḥ
6.016.39a yá ugrá iva śaryahā́
6.016.39b tigmáśr̥ṅgo ná váṃsagaḥ
6.016.39c ágne púro rurójitha
6.016.40a ā́ yáṃ háste ná khādínaṃ
6.016.40b śíśuṃ jātáṃ ná bíbhrati
6.016.40c viśā́m agníṃ suadhvarám
6.016.41a prá deváṃ devávītaye
6.016.41b bháratā vasuvíttamam
6.016.41c ā́ své yónau ní ṣīdatu
6.016.42a ā́ jātáṃ jātávedasi
6.016.42b priyáṃ śiśīta átithim
6.016.42c siyoná ā́ gr̥hápatim
6.016.43a ágne yukṣvā́ hí yé táva
6.016.43b áśvāso deva sādhávaḥ
6.016.43c áraṃ váhanti manyáve
6.016.44a áchā no yāhi ā́ vaha
6.016.44b abhí práyāṃsi vītáye
6.016.44c ā́ devā́n sómapītaye
6.016.45a úd agne bhārata dyumád
6.016.45b ájasreṇa dávidyutat
6.016.45c śócā ví bhāhi ajara
6.016.46a vītī́ yó devám márto duvasyéd
6.016.46b agním īḷīta adhvaré havíṣmān
6.016.46c hótāraṃ satyayájaṃ ródasīyor
6.016.46d uttānáhasto námasā́ vivāset
6.016.47a ā́ te agna r̥cā́ havír
6.016.47b hr̥dā́ taṣṭám bharāmasi
6.016.47c té te bhavantu ukṣáṇa
6.016.47d r̥ṣabhā́so vaśā́ utá
6.016.48a agníṃ devā́so agriyám
6.016.48b indháte vr̥trahántamam
6.016.48c yénā vásūni ā́bhr̥tā
6.016.48d tr̥ḷhā́ rákṣāṃsi vājínā
6.017.01a píbā sómam abhí yám ugra tárda
6.017.01b ūrváṃ gávyam máhi gr̥ṇāná indra
6.017.01c ví yó dhr̥ṣṇo vádhiṣo vajrahasta
6.017.01d víśvā vr̥trám amitríyā śávobhiḥ
6.017.02a sá īm pāhi yá r̥jīṣī́ tárutro
6.017.02b yáḥ śípravān vr̥ṣabhó yó matīnā́m
6.017.02c yó gotrabhíd vajrabhŕ̥d yó hariṣṭhā́ḥ
6.017.02d sá indra citrā́m̐ abhí tr̥ndhi vā́jān
6.017.03a evā́ pāhi pratnáthā mándatu tvā
6.017.03b śrudhí bráhma vāvr̥dhásvotá gīrbhíḥ
6.017.03c āvíḥ sū́ryaṃ kr̥ṇuhí pīpihī́ṣo
6.017.03d jahí śátrūm̐r abhí gā́ indra tr̥ndhi
6.017.04a té tvā mádā br̥hád indra svadhāva
6.017.04b imé pītā́ ukṣayanta dyumántam
6.017.04c mahā́m ánūnaṃ tavásaṃ víbhūtim
6.017.04d matsarā́so jarhr̥ṣanta prasā́ham
6.017.05a yébhiḥ sū́ryam uṣásam mandasānó
6.017.05b ávāsayo ápa dr̥̄ḷhā́ni+ dárdrat
6.017.05c mahā́m ádrim pári gā́ indra sántaṃ
6.017.05d nutthā́ ácyutaṃ sádasas pári svā́t
6.017.06a táva krátvā táva tád daṃsánābhir
6.017.06b āmā́su pakváṃ śáciyā ní dīdhaḥ
6.017.06c aúrṇor dúra usríyābhyo ví dr̥̄ḷhā́+
6.017.06d úd ūrvā́d gā́ asr̥jo áṅgirasvān
6.017.07a